Ik voel me wel verplicht om weer in mijn dagboek te schrijven omdat veel vrienden, kennissen en familie mij volgen. Verplicht is wel een groot woord, maar ik voel een vorm van verantwoordelijkheid om weer te schrijven, als ik kijk naar het aantal bezoekers die de afgelopen maanden naar mijn stukjes hebben gekeken, dan moet ik me schamen dat er de laatste weken niets uit mijn vingers is gekomen.

Bij deze pak ik de draad of de pen weer op, danwel ik beroer het draadloze toetsenbord weer.

Voor het eerst in 5 maand staat er weer een biertje voor mijn neus. Het is mijn vertrouwde Heineken, maar het smaakt nog niet. Ook sinds 1 november geen sigaret meer aangeraakt en dat blijft ook zo. De middag dat ik wakker werd uit de narcose zei ik tegen mezelf: 'nooit weer een shakje of een sigaret", en dat gebeurt ook niet, maar een biertje of een wijntje dat nog wel. 

Sinds eind januari, na de laatste bestralingsdag hoopte ik dat het leven weer een beetje z'n oude gang kon gaan, dat is niet zo. Ik besefte niet wat me allemaal is overkomen, maar voorlopig duurt het nog wel lange tijd voordat er weer sprake kan zijn van een 'normaal' bestaan. Mijn voet is nog lang niet zo mobiel dat ik afstanden kan lopen. Mijn schouder zit vast, komt door de operatie en het verwijderen van lympheklieren en mijn conditie laat nog veel te wensen over, ik ben gauw moe en ik heb snel spierpijn.  Ook merk ik dat de narcose nog veel invloed heeft. Ik droom erg raar, ik zie soms dingen die er niet zijn, ik kom niet op namen of ben de naam vergeten van dingen. Ik doe van alles: fysiotherapie, conditie training, ik begin een therapie tegen vermoeidheid en probeer weer op gewicht te komen. Vandaag weer 75,9 kg en ben dan 3,7 kg in 2,5 maand aangekomen. Ik zal nooi meer alle dingen kunnen doen van voor de operatie.

Mijn gemeenteraads werk heb ik weer opgepakt, net als mijn bestuurswerk bij Domies Toen. Alles valt wel zwaar en ik moet moeite doen om de discipline te hebben om afspraken na te komen, artikelen te schrijven of stukken te lezen. Ik ben erg blij dat ik voor mijn bedrijf nu (nog) geen projecten heb. Er staan voorlopig ook geen project op stapel.  

Een bijzondere gebeurtenis was de geboorte van de zoon van Marloes en Peter, Jonthan Sietse genaamd, op16 februari. Hij was erg klein en teer, maar groeit en lacht en huilt soms. Moeder en JS waren met pasen hier.

Mart en Angela verwachten in november een kind, dus, als alles goed gaat, dan worden we voor de tweede keer opa en oma. Wie had dat gedacht, wij nog niet.

Na 28 dagen, was gisteren de laatste keer met de bestraling. Bijna 6 week elke werkdag naar het UMCG. De hele periode stond in het teken van die bestraling. Soms was het om 08.30 uur, dan weer om 15.00 uur of om 12.15 uur. Als we om 8.30 uur moesten, dan stonden we om 06.30 uur op. De bestraling is voorbij, maar het effect werkt nog 14 dagen door.

De radiotherapeut had mij gewaarschuwd. "Na de tweede week kan je pijn gaan krijgen, de smaak verminderd, ontstekingen, de haargroei verminderd en pijn in de mond. Er zijn mensen die morfine moeten hebben. Als er problemen zijn dan ben ik altijd bereikbaar".

Ik kreeg ongemak. Blaasjes in mijn mond. Van de een op de andere dag proefde ik geen eten meer. Mijn lippen en mijn rechter wang zwelden op. Op mijn lippen verschenen korstjes, mijn tong werd dik en onder mijn tong was een kleine ontsteking. Of ik al pijnstillers gebruikte, neen was mijn antwoord. Na de derde week werd alles een beetje erger en daarna weer erger. Ik gebruikte nog steeds geen pijnstillers en dat was ook niet nodig. Het eten smaakt niet meer, het praten gaat moeilijk, maar de rest doet geen pijn. Ook het drinken gaat slechter omdat ik met de onderlip minder voel. Ik zag uit naar het einde, maar hoorde dat de bestralingseffecten nog 14 dagen doorwerken. "Het kan ook nog erger worden, maar gezien uw weinige pijn, denk ik niet dat het nog veel erger wordt", zei de radiologie arts. Na die twee week moet alles weer beter gaan, maar de smaak kan wel even duren voordat die terug is.

Gisteren was de laatste bestraling en vandaag zijn we vrij. Eerst uitgeslapen. Pas om 09.00 uur uit bed. Ik mag sinds 1xc2xbd week weer douchen. Ook de buurtzorg was maandag voor het laatst, ze hoeven de wond aan mijn been niet meer te verzorgen. Ik ben nog wel erg moe, ook overdag slaap ik af en toe. Het eten gaat niet, alleen kwark en soep en natuurlijk de Nutri flesjes. Ik ben erg afgevallen, dat komt ook door de bestraling. Ik moet weer aankomen. 

Met mijn voet en het lopen gaat het goed. zei de revalidatiearts. Ik zei dat het komt door de fysiotherapeut, mijn enkel moet beter en soepeler worden zei de arts. Het lopen komt ook weer goed volgens haar. 

We zijn nu in de twee week van afwachten wat de bestraling nog doet met mijn lichaam. Ik hunker naar een stokbroodje met patxc3xa9 of met oude kaas van de kaasboer uit Uithuizen. Ik wil weer dingen doen, met mensen omgaan. Leuke dingen doen. Plezier …

Ik heb wel geduld, maar dat wordt erg op de proef gesteld.

In totaal moet ik 28 keer bestraald worden, morgen de 14e keer, daarna nog 14 keer. Het einde is in zicht. Elke (werk)dag staat in het teken van die bestraling. Als het nu zo was dat er een ritme zou zijn, nee die is er niet. Soms om 08.30 uur bij het ziekenhuis zijn, dan weer om 15.30 uur of om 13.15 uur. Er is geen peil op te trekken, de hele dag ben je er mee bezig.

We gaan een uur van te voren weg. Parkeren in UMCG-noord, daarna met de rolstoel naar de afdeling radiologie. Ik kan nog niet ver lopen. Als we vroeg zijn, en dat zijn we meestal, eerst naar de mondhygieniste, want zij spoelt elke dag met zout water mijn mond, ter voorkoming van schimmels of andere bacterixc3xabn. Anders gaan we na de bestraling naar haar toe. 

Op maandag eerst een lijst met vragen beantwoorden op een computer over slijm, speeksel, pijn in de keel en vele andere zaken die zich voor kunnen doen en naar de radiotherapeut. Hij voorspelde na de tweede week grote problemen, pijn hier en problemen daar. "Het kan ook milder, hoor". De afgelopen week is mijn lip en het gedeelte bij de inzet nu opgezwollen, ik heb pijn bij het slikken en sinds gisteren is mijn smaak voor een groot deel weg. "Het komt wel weer terug, maar pas twee week na de laatste bestraling", zei de vrouw bij het bestralingstoestel. Zondag nog heerlijke kippensoep gegeten en gisteren smaakte het naar niks. Deze hinder moet ik allemaal nog 4 1/2  week (dus) volhouden.

Omdat ik moeilijk vast voedsel kan eten, heb ik zg. astronautenvoedsel, flesjes met drankjes met allerlei smaken, waar ik 4 – 5 per dag moet hebben. Daar zit alles in wat je op een dag aan voedsel nodig hebt, dus 35 fles per week = 140 per maand.  Ik probeer wel vast voedsel te eten, dat lukt maar matig. Het rechtergedeelte van mijn benedengebit is met de operatie verwijderd en daardoor zweeft eten door mijn mond. Ik kan alleen maar gemalen voedsel hebben en moet erg opletten dat het ook in mijn slokdarm beland. 

Voordeel is dat het drankje betaald wordt door de verzekering. Ik kan het via de mail bestellen en het wordt bij de deur geleverd. Voorlopig zit ik er nog aan vast, zolang er nog geen prothese gemaakt is. En dat kan nog wel even duren.

Ik tel ze de bestralingen. Uit 7 hoeken aan de rechterkant. Eerst twee keer 10 keer 2 seconden, dan 13 keer, 11, 12, 10 en 10 x 2 seconden. "Het is weer klaar, meneer Hielema", zeggen ze elke keer. Het zijn erg betrokken medewerkers, ze werken nauwgezet. "Tot morgen".

De weekends zijn we vrij. Dan hebben Marijke en ik het gevoel dat we een week vrije tijd hebben. Maar de buurtzorg komt dan nog wel, maar nooit zo vroeg op zaterdag en zondag

Tegenwoordig is mijn 'hoofd' regelmatig leeg. 

Het is alsof mijn werk in de stad, van de laatste jaren, niet heeft bestaan, terwijl ik daar nog in september werkte. Mijn gemeenteraad lidmaatschap van de Marne ligt mijlenver weg. Als ik naar buitenkijk zie ik Domies Toen en ook daarover heb ik het gevoel dat ik daar niets mee heb. Vanavond zongen Marijke en ik mee met Christmas Carols en ik was de melodie vergeten. Heb ik nog iets met een koor. De activiteiten in het dorp laten me koud. Er zijn bijna geen gedachten meer.

Is mijn levensinvulling, mijn gedrag, mijn denken veranderd na de ontdekking van de tumor?

Na mijn scheiding, nu 16 jaar geleden, had ik therapie en ik wilde mijn gevoelens weer hervinden, omdat ik in de bijna 25 jarige huwelijk veel van mijn gevoelens had ingeleverd. Ik wilde terug naar het moment voordat ik ging trouwen (24 jr.) en de gevoelens van toen terugvinden met de ervaring van een 50 jarige. Ik denk dat het mij (grotendeels) gelukt is. Ik ben nu 64 jaar, ik ben wijzer, maar hoe nu verder.

Het Chinese spreekwoord: de eerste 20 jaar zijn om de groeien, de tweede 20 jaar om te leren, de derde 20 jaar om wijs te worden en de vierde om te genieten. In die vierde periode ben ik beland met een overdonderend klap: tumor. Wie had kunnen denken dat ik een tumor zou krijgen en dan nog wel in mijn kaak, niemand. 

Hoe moet ik nu de volgende fase in: ik weet niet eens wat 'genieten' is. Bij een concert of tijdens vakantie kan ik pas achteraf genieten, als ik terugdenk aan dat moment. Van ultieme moment geniet ik niet. Wat is plezier, lol, lachten, om je heen kijken en … Onze moeder zei vaak: "Sietse denkt teveel na", misschien is dat wel zo. 

Misschien ben ik in het verleden gevlucht in werk. Gezocht naar erkenning, naar bevrediging.

Toch heb ik veel, heel veel kaarten en mails en telefoontjes gehad van vrienden om me heen. Ik doe de dingen omdat ze gewaardeerd wordt. Dingen geven is belangrijk, maar liefde kunnen ontvangen is evenzo essentieel.

Wellicht is dit het begin van mijn vierde leven. Een nieuw leven dat op me af komt en dat ik wil ontdekken.

Afgelopen maandag is de bestraling begonnen. Vandaag voor de vierde keer geweest en ik moet 28 keer bestraald gaan worden, dus het duurt nog even. Bijna 6 week, elke werkdag naar Groningen, en op verschillende tijden, soms om 8.30 uur en soms laat in de middag. Die wisselende tijden maakt het lastig. 

Twee geleden hadden ze mij het masker aangemeten. Het warme materiaal vormde zich gemakkelijk om mijn hoofd en nek, alleen de neus was vrij. Met een kookwekker wachtten ze 5 minuten en toen deze afliep was het masker klaar en geheel gevormd naar mijn gezicht.

Met drukknopen kon het vast gemaakt worden aan de plank waar ik op lag. Het was nodig, zeiden ze, om de bestraling precies te laten uitvoeren. Even later mocht ik met het masker op in de de CT-scan, voor foto's om de precieze coordinaten vast te stellen.

Afgelopen maandag was het dus zover, de bestraling ging beginnen. We hadden al een lijst met data en tijden, elke dag wisselend, tot en met 26 januari, 28 keer. Ik wist niet wat ik kon verwachten. Van Cees en Willem, die voor prostaat waren bestraald, hoorde ik dat het enkele minuten duurde, maar ik had voor mij een andere indruk. 

Aanmelden bij de balie, met de mededeling dat we i.v.v. meteen konden doorlopen naar beneden. Ik kan nog niet meer dan 15 meter lopen, dus met de rolstoel via de lift naar de wachtkamer.

Ik was meteen aan de beurt. 

Ik kon gaan liggen, het masker ging op. Ik hoorde muziek en vroeg of dat aan bleef, als ik dat wilde kon dat. "Hoe lang duurt het", vroeg ik, "het valt best mee", zeiden ze. Als het masker op zit, dan zitten mijn ogen dicht, althans ik kan ze nauwelijks open doen. Ook kan ik met het masker niets zeggen, m'n hoofd niet bewegen en ik kan bijna niet slikken. 

Ik hoor allerlei geluiden en wacht af, het nieuws voor Sky-radio is begonnen, Ik hoor van de medewerkers dat er eerst een foto wordt gemaakt en aansluitend met de bestraling wordt begonnen. Het duurt drie nummers uit de radio. In een gesprek met de radioloog na afloop begrijp ik dat er vanuit 7 invalshoeken wordt bestraald en als ik de volgende dag tel dan hoor ik per invalshoek 11 x een bestralingsstoot van ca. 1,5 seconde per keer. Alles bij elkaar duurt het ongeveer 11 a 12 minuten.

Naast de werkers in de gezondheidszorg, zijn er vele anderen die zorgen voor de patixc3xabnt: schoonmakers, voeding assistenten, dixc3xabtisten, maatschappelijk werkers, andere assistenten, etc. Ik heb ze allemaal meegemaakt.

De schoonmaker die in de week mijn kamer schoonmaakte, werkt al meer dan 30 jaar in het ziekenhuis. Vanwege zijn leeftijd, heeft hij nu 1 dag in de week vrij, op woensdag, dan komen er anderen. Toen hij de eerste keer met zwabber en doekje kwam, was het de dag na mijn operatie en was ik nog niet erg optimaal. Door mijn oogleden zag ik hem schuiven in de kamer en merkte dat hij regelmatig mij observeerde. Toen hij klaar was en weer weg wilde gaan, zei hij, eigenlijk zonder op mij te letten: "ik heb vaker zulke gevallen gezien en het lijkt heel erg, het duurt wel een tijdje, maar het komt weer goed. Ik hoop u maandag in een betere toestand aan te treffen", en hij verdween. In de dagen daarna hebben we weinig zinvolle dingen bepraat.

De maatschappelijk werker was een speciaal iemand. We hadden al een eerste gesprek, meteen nadat we hoorden van de tumor. Ze stelde juiste vragen over onze relatie, de opvang thuis, de werkzaamheden van Marijke, of we het probleem van de tumor wel aan zouden kunnen. Hoe zou het straks weer thuis zijn en hoe de opvang, etc., veel vragen die er toe deden. Marijke en ik hebben nadat de tumor ontdekt was veel met elkaar gepraat en zij stelde ook die onderwerpen aan de orde.

Later op mijn kamer was ze er weer en vroeg hoe het ging. "Of ze nog dingen kon doen". Ik sliep slecht, mijn bed lag niet lekker en of ik een internet verbinding kon krijgen. Ze zorgde ervoor. 

Er kwam iemand van psychiatrie langs vanwege het slechte slapen, of ik ook hallucinaties had, misschien vanwege de narcose, of ik thuis ook slecht sliep, of ik ook piekerde of me zorgen maakte, allemaal nee. Ze schreven een paar medicijnen voor. Pas toen Marijke mijn eigen kussen had meegenomen en ik een ander matras had gekregen, kon ik beter slapen. De afdeling had twee dongels aangeschaft voor mensen die internet wilden. Ik kreeg er een.

De maatschappelijk werkster zorgde voor rust en een aangenaam gevoel in het ziekenhuis. 

 Ze belde ons meerdere malen.

Je komt er onbevangen. Uitgezonderd 1 nacht in het Martiniziekenhuis voor een breuk, was ik nog nooit opgenomen geweest in een ziekenhuis. Nu dus aanvankelijk voor 2 week, het bleek dus 30 dagen te worden. Een kamer alleen, een zware operatie, complicaties met mijn been en de verpleegkundigen. Allemaal vrouwen en een man Siep.

Er is alleen maar goeds te vertellen over de verpleegkundigen. Hoe noem je ze "zuster", of spreek je ze aan met verpleegkundige, ik weet het niet. Ik ben nog steeds verbaasd over de hoeveelheid verpleegkundigen. Bijna elke dag waren er weer anderen, een enkele keer in de nacht een hele week de zelfde, maar overdag nooit langer dan 3 of 4 dagen de zelfde persoon. Ook al was een verpleegkundige wel in dienst die dag, dan had ze andere patienten toegewezen en ik had dan weer een andere zuster. Toch zeiden de meesten dat het een kleine afdeling was. Ik kon al die verschillende namen niet onthouden, en kon ze niet lezen omdat ze soms geen naambordje hadden.

Elke dag als er een nieuwe verpleegkundige was, stelde zich zich voor en zei dat ze die dag mijn zou verzorgen. Iedereen zei altijd 'meneer' en 'U' tegen mij. In de loop van de 30 dagen waren er natuurlijk wel een aantal dezelfden die mij hebben verzorgd, daar kreeg je dan een beetje een band mee.

Zonder verpleegkundigen schade aan te doen, kon ik ze indelen in 1) boven de 60 jr (?), 2) tussen de 40 en 55 jr en 3) 25 en 40 jr. Vrouwen met een oude inservice opleiding en herintredend, vrouwen (en een man) met een HBO opleiding en het jonge grut (ook HBO) met de vlotte en verantwoordelijke houding: "U moet wel nu gaan slapen hoor, meneer Hielema".

Omdat wij (Marijke en ik) blijkbaar een eigen sfeer hadden in mijn kamer, kwamen de meesten graag even langs voor een praatje. Mijn kamer met een radio en niet via de koptelefoon. Mijn laptop met internet verbinding. De vele kaarten achter mijn bed, waarom niet er tegenover. Marijke die elke dag er was vanaf 14.00 tot minimaal 20.00 uur. Toen ik erge koorts had, mocht ze langer blijven. Toen ik slecht sliep: "zullen we een bed erbij zetten, dan kunnen jullie samen slapen". Maar ze hadden geen tweepersoons ziekenhuisbed.

Siep was de enige die meteen, nadat ik me had voorgesteld "Sietse" tegen me zei en dat ook steeds volhield, anderen hadden er meer moeite mee.

Ze waren allemaal deskundig, niet allemaal even alert. De woorden "ik ben zo terug", of "ik kom straks weer even langs" waren erg rekbare begrippen, soms 5 minuten, soms 15 minuten en soms zag je haar helemaal niet weer. De tijd was van belang als je lag te wachten en op de po zat bijvoorbeeld. Of als de wond van mijn been moest drogen."Ik kom zo weer terug".

We hebben veel gesprekken gevoerd over van alles met de verpleegkundigen, liefdesleven, vrijetijd, toekomstbeleving, werk en opleiding, collegae, de chirurgen en vele roddels.

Toen ik naar huis ging, kreeg ik een zoen en een traan van twee verpleegkundigen. Ik vul het evaluatieformulier nog in en stuur het nog op.

De operatie moest goed zijn georganiseerd. De volgorde van aanpak en de beschikbaarheid van chirurgen en ander personeel, het moest allemaal kloppen. 14 Uur operatie waar een deel van mijn kaak wordt weggehaald, het kuitbeen plus vlees en haarvaten op tijd klaar moest liggen, om het in te passen. Daarna alles weer vastzetten, de haarvaten weer met chirurgische nauwkeurigheid aan elkaar zetten. Een kwaliteits- en logistieke operatie. De plastisch chirurgen hebben naast de kaakchirurgen een hoofdrol gehad in mijn operatie.

In de periode na de operatie hebben de plasten (zoals de plastische chirurgen genoemd worden) een bijzondere plaats ingenomen. Ook na de eerste operatie ben ik nog twee keer geopereerd door een plast.

Net als de kaakchirurgen kwamen de plasten elke dag langs. Je wist nooit wanneer ze zouden komen of wie er langs zou komen. Ze waren (hoorde ik later) met een groep van 16. Negen plasten en 7 stagiaires. Internationaal: Duits, China, Polen,Indonesie, Italie en Nederland. Elke keer werd een foto van mijn been gemaakt. Elke keer werd mijn been bekeken, weer ingepakt en verbonden. Soms tilden ze alleen de dekens op en roken eraan en keurden het goed.

Ik wist nooit waar ik aantoe was, behalve bij de lange donkere chirurg. Ik vroeg naar zijn geboorte taal: "Engels", ze hij "Tamil", zei hij verder "Singapore". Hij had een moeilijke naam om te onthouden en ik vroeg naar zijn voornaam, hij antwoordde "noem me maar docter Shri". Ik dacht het verkeerde verstaan te hebben en zei "one two three"? "nee", zei hij "Shri Lanca". Ik begreep het. Ook andere collegea noemden hem zo.

Een paar dagen voordat de 14 dagen om waren, die staan voor ziekenhuisopname voor deze operatie, bekeek docter Shri mijn been en zei dat het weer geopereerd moest worden, misschien wel twee keer. Hij zou het zelf gaan doen op die zaterdag. Het gebeurde na een hele dag wachten op ruimte voor een operatiekamer, pas om 18.00 uur. Met een ruggeprik werd mijn been verdoofd, zelfs zo goed dat alleen mijn linkerbeen gevoelloos was.Toen het kleed mij scheidde van de rest van mijn lichaam en ik alleen was met de anestesist, en docter Shri alles met de aanwezigen doorgenomen had wat hij ging doen, kon de operatie beginnen. De anestesist had alles in orde en vroeg regelmatig of ik iets voelde en dat vroeg docter Shri ook regematig. De anestesist belde mobiel steeds met colegae en bekenden, het was een hectisch lawaai in de operatiekamer. Ik voelde dat aan mijn been gerukt en getrokken werd en vroeg aan docter Shri hoelang het nog duurde, hij gaf aan dat het maandag verder moest.

Maandags ging hij verder en het duurde weer twee week voordat ik naar huis kon. Zelfs vier dagen voordat ik naar huis mocht, werden er nog kleine stuks vlees weggeknipt. "Het ziet er goed uit" zei docter Shri, "je kan maandag naar huis", het werd de woensdag daarna.

Ze kwamen elke dag drie keer langs, soms alle vier samen met de twee nurses (practitionars) en soms in andere samenstellingen, maar ze kwamen. Roderick was er altijd bij, de chirurg in opleiding. Hij was het die ook 's avonds kwam. De chirurgen kregen alle vier in de loop van de maand een eigen gezicht en zo ook de twee verpleegkdigen.

Er was een heldere scheiding tussen de kaakchirurgen en de plastiche chirurgen. Bij de kaakchirurgen wist je waar je aan toe was, bij de plasten (zo werden de plastiche chirurgen genoemd) wist je nooit wanneer ze kwamen en wie dan. De Kaakmannen bemoeide zich niet met mijn been, ze werden er wel over geinfornmeerd, maar ze keken er niet naar. Zij waren alleen geinteresseerd in de 'lap' (het ingezette stuk vanuit mijn kuit) in mijn wang en hoe de binnenkant van mijn mond eruit zag. Ze waren steeds teveden.

De baas was de professor dr Jan Rodenburg. Een prettige man, met een vrolijk gezicht en mocht erg graag zijn spelonk-led-lamp tevoorschijn halen. Hij had het bij Bever gekocht en het pronkstuk stond mooi op zijn voorhoofd. Als hij dat aan- of op deed kwamen anderen ook in beweging om samen met hem in mijn mond te kijken. Het lukte niet altijd voor iedereen om te kijken. Een periode was hij niet aanwezig en hoorde ik dat hij op vakantie was. Toen hij later weer op visitie kwam en ik vroeg naar zijn vakantie lachtte hij schamper en antwoordde hij niet.

De ander was dr Max Witjes, de chirurg met veel humor en pretogen. Altijd geinteresseerd in de gezondheid en als Marijke er was (bijna altijd vanaf 14.00 – 20.00 uur) ook in haar.Toen een bekende op bezoek was vertelde hij dat hij samen met Witjes in een jazzorkest had gespeeld, allebei saxofoon, en hem de groeten moest doen. Ik kon toen nog niet zo goed praten maar hij waardeerde het wel. Ze hadden gerepeteerd in de wijk Selwerd, waar ik toen werkte. Ook dat gaf een goed gevoel.

De derde was dr Jan Pieter Schepman, de meest stille, maar erg geinteresseerd in alles. Betrokken bij alles. Toen Marijke en ik een keer met de rolstoel beneden in de hal waren en zij even in een winkel was, liep Schepman tegen me op. Hij had zijn gewone kleren aan, niet zijn witte tenue. Ik vertelde hem dat hij er mooi uitzag. We kwamen opeens op een gewone manier aan de praat, hij over zijn zoon en ik over thuis. De ban was voor de verdere periode gebroken.

Drs Roderick Cremers (mischien heet hij anders, maar wel Roderick) was de chirurg in opleiding, en naar mijn gevoel werd hij ook een beetje gebruikt. Hij was de arts die er altijd bij was en ook de man die naar andere dingen vroeg. De afdeling had een dongel (mobiele internet) verbinding beschikbaar en ik kreeg het niet aan de praat, Roderick zocht ook naar oplossingen. Toen ik eens aan hem vroeg, toen hij 's avonds om 20.00 uur weer kwam, hoeveel uur hij werkte, liep hij weg en zei "ja, ja, ja".

De mannen vonden het gezellig bij mij en Marijke op de kamer. Het was steeds prettig en toch ook weer zakelijk. De communicatie onderling was goed.

Het drong langzaam tot me door dat de operatie al gebeurd was. Ergens een tijd geleden had ik een scheurend gevoel gehad. Later zei iemand me dat het de overgang was van de beademing naar zelfstandig ademen. Ik had twee dingen in mijn neus, sondervoeding en een luchtslangetje, een katheter in mijn hand en een in mijn piemel. Ik was weer bij kennis… Ik voelde me beroerd. "Oh, wat is dit erg", zei ik steeds, herinner ik me nog. Mijn wang was drie keer dikker en mijn hals en been deden veel pijn.

Marijke ging mee met het bed en mij terug naar mijn kamer, maar nu in een heel andere toestand. Ik lag op een soort van luchtbed (hoorde ik), het lag niet lekker. Het was tegen het doorliggen (?!), toemaar. Je bent overgeleverd aan de verpleging en moet wachten op herstel. Ik lag in bed voor het herstel, om beter te worden.

De kaakchirurgen kwamen langs, dat zouden ze elke dag 3 keer per dag doen. Ze waren er alle vier ++, de professor dr Jan Rodenburg, dr Max Witjes, dr Jan Pieter Schepman en drs. Roderik van der Walle + beide nurses practioners. "Het is veel erger dan u het mij het voorgesteld", zei ik tegen de professor. Toen ik het zei wist ik, dat ik mijn mond voorbij had gepraat. Het was precies zo gegaan zoals mij is verteld, alleen had ik het gevoel er niet bij gehad. "Nu heb ik heb gevoel en het beeld erbij", zei ik, "en dat is niet leuk".

Marijke ging om 21.00 uur weg en ik wilde slapen, ik was moe, moe en moe. In teevee kijken had ik geen zin, radio luisteren was ook niets. Muziek van de Ipot was ook niets, slapen. Maar hoe… Ik kon de slaap niet vatten. Ik kreeg een pilletje. Ik zag allemaal zwarte voorwerpen in mijn kamer. Op de plek waar mijn kamerjas hangt zie ik een persoon lopen. Ik wil niet meer slapen, ik wacht en het is nog maar 01.30 uur. De nacht duurt lang en ik woel in bed. De nachtzuster komt langs en temperatuurt me, geen koorts. "Nog een slaappil", vraagt ze, ik schud van nee, en wacht tot het ochtend wordt en dat duurde lang.

Het begin van de eerste, hele dag in mijn ziekenkamer in het UMCG.